FOM maakt Vroege Fase Financiering regionaal
Hoe kom je van een goed uitgedacht idee naar een prototype om de innovatie in praktijk te testen? Die stap kost vaak veel geld en investeerders willen eerst zien dat het werkt. Een kip-ei-situatie waar de FOM met Vroege Fase Financiering (VFF) te hulp schiet. Equinox Ocean Turbines is een goed voorbeeld van een start-up die vanwege grote kapitaalsinvesteringen behoefte had aan financiering in de startfase. Herken jij je in dit financieringsdilemma? FOM biedt ondersteuning.
Begin april nam FOM de uitvoering van de Vroege Fase Financiering (VFF) over van RVO, die van oudsher de regeling vanuit Den Haag uitvoerde. “Het voordeel nu is dat de regeling in handen is van mensen die actief zijn in de regio en daar ook mee bekend zijn. Zij zijn daardoor beter benaderbaar voor ondernemers”, zegt FOM-directeur Rob Drees. “De nieuwe situatie helpt ons ook de onderdelen van de financieringstrein beter aan elkaar te koppelen.” De FOM verstrekt namelijk niet alleen de VFF-lening, maar kan ook vervolgfinanciering aanbieden. Zo is de ontwikkelingsmaatschappij beter in staat om ondernemers een financiering op maat aan te bieden met begeleiding en toegang tot het netwerk gedurende het hele traject.
Oceaanturbine als voorbeeld van kapitaalintensieve innovatie
Een van de ondernemingen die vanwege grote kapitaalsinvesteringen in de startfase financiering goed kan gebruiken, is Equinox Ocean Turbines. Het bedrijf ontwerpt in Leeuwarden installaties die energie opwekken uit oceaanstromingen. Oprichter en CEO Pieter de Haas heeft een achtergrond in scheepsbouw, maar werkt al jaren aan mariene-energieconcepten. Zo leverde hij met een eerder bedrijf bijvoorbeeld de vijf turbines die acht jaar lang in de Oosterscheldekering de getijstroom omzetten in elektrische stroom. Samen leverden ze 1,2 MW op, genoeg om ruim 1.200 huishoudens tegelijk van stroom te voorzien. Getijstroom heeft ook nadelen, leerde De Haas. De stroomlevering is niet constant, want die is afhankelijk van het getij, en de stroomsnelheden zijn op piekmomenten extreem hoog. “Dat is goed voor de opbrengst, maar slecht voor de infrastructuur rond de turbines en daarmee kostbaar.”
“Duurzame energieprojecten zijn kostbaar en vergen langetermijninvesteringen.”
Pieter de Haas
De Haas heeft daarom zijn innovatie- en ondernemerstalent nu gericht op de grote golfstromen in de oceanen. Die stuwen dag in, dag uit zeewater in dezelfde richting. “Zo’n stroming is traag. Daarom hebben we een grote, langzaam draaiende rotor ontworpen die aan de tips kleine rotoren rondsleurt die op hun beurt generatoren aandrijven. Aan die tips is de snelheid veel hoger waardoor deze turbines zo efficiënt energie opwekken. Zo’n installatie levert ongeveer 2 MW, vergelijkbaar met een grote windmolen op zee.” De hele installatie zweeft onder water als een boei in zee en wordt op zijn plaats gehouden door een anker. Een opstelling met een reeks installaties naast elkaar kan zo een grote hoeveelheid energie opwekken.
Durfinvesteerders zijn lastig te vinden
De grote rotor heeft een diameter van vijftig meter, waardoor het een enorme installatie is die grotendeels op een scheepswerf gebouwd zal worden. Voor een proof-of-concept werkt Equinox Ocean Turbines eerst aan een model op een schaal van 1:10. Ondanks het kleinere formaat van het schaalmodel gaat het bij de bouw en de plaatsing in zee nog steeds om serieuze investeringen. “Duurzame energieprojecten zijn kostbaar en vergen langetermijninvesteringen. Er is niet binnen twee jaar een afgerond product en een marktresultaat. Wij hebben durfinvesteerders nodig met visie en geduld. Die zijn soms lastig te vinden.”
Drees vindt de ontwikkelingen bij Equinox Ocean Turbines bij uitstek een voorbeeld van een start-up die baat kan hebben bij de VFF-regeling. “Veel goede ideeën bereiken de markt nu niet, omdat juist in de prille ontwikkelingsfase het benodigde kapitaal ontbreekt.” Met de VFF wil FOM in dat gat springen. Met een budget van 6 miljoen euro kan FOM bedrijven helpen met bedragen van 50.000 tot 450.000 euro per aanvraag.
“De VFF-regeling is erg belangrijk om grotere investeerders aan te trekken.”
Rob Drees
VFF faciliteert cruciale proof-of-concepts
Ondertussen komt Equinox Ocean Turbines bijna in de volgende fase. Na de zomer moet het schaalmodel in zee liggen. Onder meer vanuit Japan is veel belangstelling voor de aanpak. Zo komt innovatie van het Friese bedrijfsleven wereldwijd op de kaart te staan. Drees: “Nu de FOM die vroege fase wel voor elkaar heeft, zit mijn grootste uitdaging in het naar voren halen van private investeringen.” Hij ziet nog altijd een gat tussen de FOM-ondersteuning en de partijen die er echt voor willen gaan om de opschaling van grotere innovaties mogelijk te maken met vervolgfinanciering. “De VFF-regeling is dus erg belangrijk voor het leveren van de eerste bewijzen die cruciaal zijn om grotere investeerders aan te trekken.”
